Từ điển thuật ngữ crypto

30 thuật ngữ crypto giải thích ngắn gọn, dễ hiểu.

Blockchain
Sổ cái phân tán, ghi nhận giao dịch thành các khối nối tiếp nhau, khó sửa đổi.
Bitcoin (BTC)
Tiền mã hóa đầu tiên, ra đời năm 2009, nguồn cung tối đa 21 triệu đồng.
Altcoin
Tên gọi chung cho các đồng tiền mã hóa khác ngoài Bitcoin.
Stablecoin
Token được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo theo đô la Mỹ (USDT, USDC…).
Smart contract
Hợp đồng thông minh: chương trình chạy trên blockchain, tự thực thi theo điều kiện lập trình sẵn.
Ví nóng
Ví luôn kết nối Internet, tiện dùng nhưng rủi ro bị tấn công cao hơn.
Ví lạnh
Ví lưu khóa riêng ngoại tuyến, thường là thiết bị phần cứng.
Private key
Khóa riêng: chuỗi bí mật cho phép ký giao dịch. Ai có khóa riêng là kiểm soát tài sản.
Seed phrase
Cụm 12–24 từ dùng để khôi phục ví và mọi khóa riêng bên trong.
Địa chỉ ví
Chuỗi công khai để nhận tài sản, có thể chia sẻ an toàn.
Gas fee
Phí trả cho mạng lưới để xử lý giao dịch, thay đổi theo mức độ tắc nghẽn.
CEX
Sàn tập trung: một công ty vận hành và giữ tài sản của người dùng.
DEX
Sàn phi tập trung: giao dịch trực tiếp từ ví qua hợp đồng thông minh.
DeFi
Tài chính phi tập trung: cho vay, giao dịch, tiết kiệm chạy trên smart contract.
KYC
Xác minh danh tính khách hàng, bắt buộc tại hầu hết sàn tập trung.
Spot
Giao dịch giao ngay: mua bán và sở hữu tài sản thật.
Futures
Hợp đồng tương lai: giao dịch theo biến động giá, thường có đòn bẩy.
Đòn bẩy
Vay thêm vốn để mở vị thế lớn hơn số tiền có, khuếch đại cả lãi lẫn lỗ.
Thanh lý (liquidation)
Sàn tự đóng vị thế đòn bẩy khi ký quỹ không đủ, thường mất phần lớn hoặc toàn bộ ký quỹ.
Staking
Khóa token để tham gia vận hành mạng lưới proof-of-stake và nhận phần thưởng.
Halving
Sự kiện phần thưởng khai thác Bitcoin giảm một nửa, khoảng 4 năm một lần.
Vốn hóa (market cap)
Giá token nhân với lượng cung đang lưu hành.
Thanh khoản
Mức độ dễ dàng mua bán một tài sản mà không làm giá thay đổi nhiều.
DCA
Mua định kỳ một số tiền cố định, giúp giảm ảnh hưởng của việc chọn sai thời điểm.
FOMO
Sợ bỏ lỡ: tâm lý mua đuổi khi giá tăng nóng.
FUD
Sợ hãi, không chắc chắn, nghi ngờ: thông tin tiêu cực gây bán tháo.
Rug pull
Nhà phát triển dự án rút thanh khoản hoặc bỏ trốn, khiến token mất giá trị.
Airdrop
Phát token miễn phí cho cộng đồng. Cẩn thận airdrop giả mạo để lừa ký giao dịch.
NFT
Token không thể thay thế, đại diện cho một tài sản số duy nhất.
Layer 2
Mạng xây trên blockchain chính (như Ethereum) để giao dịch nhanh và rẻ hơn.